Uwchgynllun ardal ar gyfer Cyfarthfa a gyhoeddwyd yn 2021 yw ‘Cynllun Cyfarthfa’. Mae’n sefydlu’r fframwaith ar gyfer y weledigaeth hirdymor i drawsnewid tirnod lleol sy’n annwyl i lawer yn amgueddfa, oriel gelf, a pharcdir o’r radd flaenaf. Ein nod yw dathlu ac arddangos hanes byd-eang Merthyr Tudful tra’n creu man gwyrdd cynaliadwy sy’n helpu i greu cyfleoedd newydd ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.
Ailanedig
Sut y Dechreuodd y Daith
Ym mis Hydref 2017, daeth dros 60 o arbenigwyr a grwpiau cymunedol ynghyd i daflu syniadau ar gyfer dyfodol Cyfarthfa. Argymhellodd yr adroddiad ‘Crwsibl’ a ddeilliodd o hynny y dylid creu canolfan genedlaethol ar gyfer treftadaeth ddiwylliannol yng Nghyfarthfa.
Fe wnaeth Cyngor Merthyr Tudful gefnogi’r syniad yn frwd a phenodwyd penseiri rhyngwladol enwog Ian Ritchie Architects i arwain yr ymarfer uwchgynllunio.
Yn 2020, lansiodd y tîm weledigaeth feiddgar a radical ar gyfer yr ardal yn ‘Cynllun Cyfarthfa’. Fe wnaeth Cyngor Merthyr Tudful gefnogi datblygiad y cynlluniau hyn ar gyfer Cyfarthfa a chytuno mewn egwyddor i drosglwyddo’r castell a’r parc i fenter elusennol newydd – Sefydliad Cyfarthfa – pan fo’n briodol.
Y Weledigaeth
Mae’r weledigaeth a gyflwynir yn ‘Cynllun Cyfarthfa’ yn eithriadol o feiddgar, gan gynnwys dros 70 o brosiectau unigol ac yn cynnig newidiadau strwythurol radical i’r safle. Roedd hyn yn cynnwys ehangu Cyfarthfa i gwmpasu’r ffwrneisi ar draws y Dyffryn, gan greu parc mwy o 100 hectar. Yn yr oes economaidd heriol sydd ohoni, cyfrifoldeb y Sefydliad yw cymryd y syniadau mawr hynny a’u troi’n brosiectau strategol fforddiadwy y gellir eu cyflawni: cynllunio, profi ymarferoldeb, a chreu newid cadarnhaol fesul cam.
Adfer yr Amgylchedd Naturiol
Mae hanes dyffryn Merthyr wedi mynd o "wyrdd i ddu i wyrdd eto" wrth i ddiwydiant trwm ymddangos a diflannu. Bydd y prosiect yn cael ei ddarparu yn unol ag egwyddorion datblygu cynaliadwy ac o safbwynt cyfrifoldeb byd-eang ac arweinyddiaeth amgylcheddol. Bydd yn adfer y dirwedd yn weithredol, gan gefnogi’r amgylchedd a llesiant trwy ddatblygiad ecolegol a diogelu asedau hanesyddol. Trwy wneud hynny, bydd yn creu man naturiol hardd ar garreg drws y gymuned, lle gall dysgu, ymgysylltiad a thrafodaeth barhaus ar yr amgylchedd naturiol a hinsawdd ddigwydd.
Diwylliant, Addysg a Chymuned
Mae’r prosiect hwn yn golygu mwy nag adeiladau yn unig; mae’n golygu adnewyddiad cymdeithasol dwfn, cydlyniant a balchder dinesig. Rydym yn dymuno i Gyfarthfa gael ei lunio gan bobl Merthyr, ac i’r gymuned gael ei hysbrydoli i ddod â’i chreadigrwydd, ei hegni a’i phersonoliaeth ei hun. Bydd y prosiect yn cefnogi hyn trwy leoedd wedi’u hehangu a chyfleusterau cyhoeddus ar gyfer teithiau ysgol a rhaglenni addysgol; ynghyd â lleoliadau ar gyfer digwyddiadau lleol, dathliadau, a chynadleddau – gan adleoli Cyfarthfa fel safle angori ar gyfer bywyd yn y dref.
Cynaliadwyedd
Bydd cynyddu nifer yr ymwelwyr â Chyfarthfa yn sylweddol yn cael effaith gadarnhaol ar ganol y dref gyfagos, gan greu swyddi, ategu datblygiadau eraill yng nghanol y dref ac ar draws y fwrdeistref a chadarnhau enw da cynyddol Merthyr Tudful fel prifddinas Blaenau’r Cymoedd a chyrchfan ar gyfer diwylliant a threftadaeth.
