Pwy ydym ni

Elusen gofrestredig a ‘Cyfrwng at Ddibenion Arbennig’ (SPV) yw Sefydliad Cyfarthfa, a sefydlwyd gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful yn 2021. Wedi’n cefnogi gan grant cychwynnol o £1.2 miliwn gan Lywodraeth Cymru, rydym yn ymroddedig i fwrw ymlaen â’r gwaith uwchgynllunio ac eirioli sy’n ofynnol ar gyfer yr ymgymeriad sylweddol hwn.

Crëwyd y Sefydliad â’r diben o arwain y gwaith o drawsnewid Castell a Pharc Cyfarthfa - crwsibl o’r Chwyldro Diwydiannol. Ein nod yw trawsnewid y tirnod hanesyddol hwn ym Merthyr Tudful yn ganolfan ddiwylliannol ryngwladol, yn atyniad ymwelwyr o’r radd flaenaf, ac yn ysgogwr grymus ar gyfer adnewyddiad cymdeithasol.

Prif bwyslais ein gwaith yw blaenoriaethu a gwireddu’r weledigaeth hirdymor uchelgeisiol ar gyfer safle Cyfarthfa a gyflwynwyd yn uwchgynllun ardal ‘Cynllun Cyfarthfa’, a gyhoeddwyd yn 2020. Trwy ddatblygu cynlluniau fesul cam, cyflawni astudiaethau manwl pellach a datblygu achosion busnes cadarn, rydym yn gweithio i gysoni’r cynlluniau ar gyfer Cyfarthfa â fframweithiau strategol lleol, rhanbarthol a chenedlaethol. Rydym yn datblygu’r achos dros y cyllid hanfodol sydd ei angen i greu dyfodol newydd cynaliadwy i Gyfarthfa. Rydym hefyd yn cydweithredu’n agos a phartneriaid lleol, rhanbarthol, a chenedlaethol i wella sefyllfa de-ddwyrain Cymru ar y map twristiaeth byd-eang.

Ochr yn ochr â hyn, rydym yn gweithio’n agos gyda’r gymuned i greu cyfleoedd parhaus i bobl gysylltu â threftadaeth Cyfarthfa ar gyfer hamdden, i rannu eu syniadau, ac i fod â llai uniongyrchol yn y gwaith o lunio dyfodol y safle.

Tra bod y Sefydliad yn canolbwyntio ar gynllunio prosiect hirdymor, mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful yn parhau i reoli gweithrediadau dyddiol Parc a Chastell Cyfarthfa. Cytunwyd mewn egwyddor y bydd yr asedau yng Nghyfarthfa yn cael eu trosglwyddo yn y pen draw i Sefydliad Cyfarthfa i’w rheoli a’u datblygu’n barhaus. Ar hyn o bryd, mae tîm y Sefydliad yn gweithio gyda Chyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful i benderfynu ar amserlen y broses hon.

Darganfyddwch fwy am ein gwaith hyd yn hyn yma

Pam Cyfarthfa? Pam nawr?

Yn ystod y rhan fwyaf o’r 19eg ganrif, Merthyr Tudful oedd canolfan cynhyrchu haearn fwyaf y byd. Mae ei hanes a’i dreftadaeth o bwysigrwydd cenedlaethol a rhyngwladol. Roedd Cyfarthfa yn ganolog iddo.

Mae Castell Cyfarthfa a ffwrneisi 260 mlwydd oed Cyfarthfa bellach angen eu hachub yn daer fel y gallant chwarae rhan allweddol yn y dasg frys o adfywio’r economi leol, rhoi hwb i falchder dinesig a llesiant cymunedol a chynorthwyo adfywiad economaidd hirdymor yr ardal.

Gall datblygiad Cyfarthfa fod yn bosibl dim ond â chefnogaeth ac ymgysylltiad cymuned ddynamig Merthyr. Bydd y prosiect yn cynorthwyo’r datblygiad o sgiliau, yn creu cyflogaeth newydd uniongyrchol, yn meithrin yr economi sylfaenol ac yn cynorthwyo busnesau newydd a phresennol gychwyn a thyfu. Wrth i’r prosiect dyfu, bydd ymateb y gymuned i’r cyfle unwaith mewn cenhedlaeth hwn yn hollbwysig i wireddu potensial llawn y prosiect.

Ein Gweledigaeth

Trawsnewid Castell a Pharc Cyfarthfa – crwsibl y chwyldro diwydiannol – yn ganolfan ddiwylliannol ac atyniad ymwelwyr o ansawdd rhyngwladol ac yn ysgogwr o adnewyddiad cymdeithasol.

Ein Cenhadaeth

Dathlu hanes a threftadaeth y lle, adfer a gwella ei amgylchedd naturiol, bod yn llwyfan ar gyfer diwylliant a chreadigrwydd, a gwneud hynny ag ystyriaeth i anghenion pob rhan o’r gymuned ac egwyddorion cynaliadwyedd.

Ymddiriedolwyr

Llywodraethir Sefydliad Cyfarthfa gan Fwrdd o Ymddiriedolwyr sydd ag amrywiaeth eang o arbenigedd lefel uchel ym meysydd pensaernïaeth, dylunio, peirianneg, curadu amgueddfa ac oriel a busnes.